ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Ένας κόσμος ανθρώπων, τόπων και ιδεών
∞
Ο Ελληνικός Κόσμος δεν ήταν ένα σημείο στον χάρτη.
Ήταν ένα εκτεταμένο δίκτυο ανθρώπων, πόλεων, λιμανιών, κοινοτήτων, εμπορικών δρόμων, σχολών και ιδεών που αναπτύχθηκε σε διαφορετικές περιοχές της Μεσογείου και πέρα από αυτήν.
Για να κατανοήσουμε τι πραγματικά υπήρξε ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός, χρειάζεται πρώτα να κάνουμε έναν σημαντικό διαχωρισμό:
Η σημερινή Ελλάδα είναι ένα σύγχρονο κράτος και ένας σημαντικός κληρονόμος και φορέας αυτής της ιστορικής παράδοσης.
Ο αρχαίος Ελληνικός Κόσμος, όμως, δεν οργανωνόταν σύμφωνα με τα σύνορα ενός σύγχρονου έθνους-κράτους.
Ήταν πολυκεντρικός.
Και μεγάλο μέρος της δημιουργικότητάς του γεννήθηκε ακριβώς μέσα από τις συνδέσεις του.
ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΣΥΝΟΡΑ
Ο Ελληνικός Κόσμος αναπτύχθηκε σε διαφορετικές ακτές, διαφορετικές περιοχές και μέσα σε ένα ευρύτερο περιβάλλον διαφορετικών λαών και πολιτισμών.
Πολλά από τα σημαντικότερα κέντρα της ελληνικής σκέψης βρίσκονται σήμερα εκτός των συνόρων του ελληνικού κράτους.
Η Μίλητος του Θαλή και του Αναξίμανδρου βρίσκεται στη σημερινή Τουρκία.
Η Έφεσος του Ηράκλειτου επίσης.
Οι Συρακούσες και οι πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας βρίσκονται στη σημερινή Ιταλία.
Η Κυρήνη βρίσκεται στη σημερινή Λιβύη.
Η Αλεξάνδρεια, στην Αίγυπτο, εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά και πνευματικά κέντρα του ελληνιστικού κόσμου.
Αυτό δεν αποτελεί αντίφαση.
Αποτελεί μέρος της ίδιας της ιστορικής φύσης του Ελληνικού Κόσμου.
Δεν μπορούν να μας εξηγήσουν τι αποτελούσαν τότε.
ΟΧΙ ΕΝΑ ΕΝΙΑΙΟ ΚΡΑΤΟΣ — ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ
Για μεγάλο μέρος της αρχαίας ιστορίας του, ο Ελληνικός Κόσμος δεν αποτελούσε ένα ενιαίο, κεντρικά διοικούμενο κράτος με τη σημερινή έννοια.
Αποτελούνταν από πόλεις-κράτη, κοινότητες, αποικίες, συμμαχίες και ομοσπονδιακούς ή άλλους πολιτικούς σχηματισμούς, ενώ αργότερα αναπτύχθηκαν τα μεγάλα ελληνιστικά βασίλεια.
Ένας άνθρωπος μπορούσε να είναι Αθηναίος, Σπαρτιάτης, Μιλήσιος ή Συρακούσιος και ταυτόχρονα να συμμετέχει σε έναν ευρύτερο ελληνικό πολιτισμικό κόσμο.
Υπήρχαν όμως και κοινές γλωσσικές και πολιτισμικές αναφορές, θρησκευτικές πρακτικές, πανελλήνιοι θεσμοί, αγώνες, εμπόριο, ταξίδια και δίκτυα ανταλλαγής.
Η ενότητα επομένως δεν απαιτούσε ομοιομορφία.
Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΜΟΝΟ ΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ
Η ιστορία γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν εγκαταλείψουμε για λίγο τους σημερινούς χάρτες.
Ο Ελληνικός Κόσμος αναπτύχθηκε σε περιοχές όπου ζούσαν και συναντιούνταν άνθρωποι διαφορετικών γλωσσών, καταγωγών, θρησκευτικών παραδόσεων και πολιτισμών.
Ιδιαίτερα κατά την ελληνιστική περίοδο, πόλεις όπως η Αλεξάνδρεια αποτέλεσαν τόπους συνάντησης ελληνικών, αιγυπτιακών, εβραϊκών και άλλων πνευματικών παραδόσεων.
Η συμμετοχή σε έναν πολιτισμικό κόσμο δεν καθοριζόταν πάντοτε από αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε εθνικότητα.
Άνθρωποι μπορούσαν να χρησιμοποιούν την ελληνική γλώσσα, να συμμετέχουν σε ελληνιστικά εκπαιδευτικά και επιστημονικά δίκτυα και ταυτόχρονα να διατηρούν άλλες πολιτισμικές ή θρησκευτικές ταυτότητες.
Αυτό μας οδηγεί σε μία σημαντική αρχή:
Διαμορφώνεται και από εκείνους που συναντήθηκαν μαζί του, συμμετείχαν σε αυτόν, τον επηρέασαν και τον εξέλιξαν.
ΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΕ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ
Ο Ελληνικός Κόσμος δεν δημιουργήθηκε σε πολιτισμικό κενό.
Η Ανατολική Μεσόγειος και η Εγγύς Ανατολή αποτελούσαν ήδη επί αιώνες χώρους ανάπτυξης και κυκλοφορίας γνώσης.
Οι ελληνικές κοινότητες ήρθαν σε επαφή με Αιγυπτίους, Φοίνικες, Πέρσες, λαούς της Μεσοποταμίας, της Ανατολίας και άλλες κοινωνίες.
Το ελληνικό αλφάβητο αναπτύχθηκε μέσα από την προσαρμογή του φοινικικού συστήματος γραφής.
Μαθηματικές, αστρονομικές, ιατρικές και διοικητικές παραδόσεις είχαν ήδη μακρά ιστορία στην Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία.
Οι συναντήσεις αυτές δεν μειώνουν τη σημασία του ελληνικού πολιτισμού.
Γιατί ο πολιτισμός δεν αναπτύσσεται μόνο μέσα από όσα δημιουργεί.
Αναπτύσσεται και μέσα από την ικανότητά του να συναντά το διαφορετικό, να επεξεργάζεται νέες ιδέες και να δημιουργεί νέες συνθέσεις.
THE GREEK PRINCIPLE™
CONCEIVED IN GREECE™
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αναπτύχθηκε μια ιδιαίτερα επιδραστική πνευματική παράδοση: η συστηματική αναζήτηση των αρχών και των αιτιών που βρίσκονται πίσω από την πραγματικότητα.
Στο Conceived in Greece™ ονομάζουμε αυτή την πνευματική κατεύθυνση:
THE GREEK PRINCIPLE™
Δεν χρησιμοποιούμε τον όρο ως καθιερωμένη ιστορική κατηγορία ούτε ως διεκδίκηση πολιτισμικής ιδιοκτησίας.
Τον χρησιμοποιούμε ως ένα σύγχρονο ερμηνευτικό πλαίσιο για να περιγράψουμε έναν τρόπο προσέγγισης της πραγματικότητας που συνδέθηκε ιδιαίτερα με την ελληνική πνευματική παράδοση:
Δεν είναι σύνορο.
Δεν είναι εθνικότητα.
ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Ο καλύτερος ίσως τρόπος να αντιληφθούμε το γεωγραφικό εύρος αυτού του κόσμου είναι να ακολουθήσουμε τους ανθρώπους του.
Θαλής — Μίλητος της Ιωνίας, στη σημερινή δυτική Τουρκία.
Αναξίμανδρος — επίσης από τη Μίλητο.
Ηράκλειτος — Έφεσος.
Πυθαγόρας — γεννήθηκε στη Σάμο, ενώ η κοινότητα που συνδέθηκε με τη διδασκαλία του αναπτύχθηκε στον Κρότωνα της νότιας Ιταλίας.
Αρχιμήδης — Συρακούσες της Σικελίας.
Ερατοσθένης — γεννήθηκε στην Κυρήνη της βόρειας Αφρικής και εργάστηκε στην Αλεξάνδρεια.
Ευκλείδης — συνδέθηκε επίσης με την Αλεξάνδρεια.
Και όμως, μέρος ενός ευρύτερου πνευματικού κόσμου.
ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ
ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ.
Μεταφέρονται μέσα από ταξίδια, εμπόριο, διδασκαλία, κατακτήσεις, μεταναστεύσεις, βιβλιοθήκες, μεταφράσεις και χειρόγραφα.
Και καμία γενιά δεν τις παραλαμβάνει ακριβώς όπως δημιουργήθηκαν.
ΟΧΙ ΜΙΑ ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ — ΕΝΑ ΔΙΚΤΥΟ
Η ιστορία της γνώσης δεν είναι μια απλή διαδρομή:
Η πραγματική ιστορία είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Είναι ένα δίκτυο.
Ιδέες ταξιδεύουν προς διαφορετικές κατευθύνσεις.
Παλιότερες γνώσεις συναντούν νέες ανακαλύψεις.
Κείμενα χάνονται σε έναν τόπο και διατηρούνται σε άλλον.
Διαφορετικοί πολιτισμοί φτάνουν ανεξάρτητα σε σημαντικές ανακαλύψεις.
Άνθρωποι μεταφράζουν γνώσεις από μία γλώσσα σε άλλη και, κατά τη μετάφραση, τις σχολιάζουν και τις μετασχηματίζουν.
Δεν υπάρχει ένας μοναδικός δρόμος προς τη σύγχρονη γνώση.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ — Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ
Η ελληνιστική Αλεξάνδρεια αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα παραδείγματα αυτής της πραγματικότητας.
Ελληνικές, αιγυπτιακές, εβραϊκές και άλλες παραδόσεις συναντήθηκαν σε ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον μεγάλης πνευματικής δραστηριότητας.
Η Αλεξάνδρεια μας θυμίζει κάτι θεμελιώδες:
ΡΩΜΗ — ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
Η Ρώμη δεν αντέγραψε απλώς τον ελληνικό πολιτισμό.
Προσέλαβε και ενσωμάτωσε σημαντικά στοιχεία του μέσα σε έναν διαφορετικό πολιτικό και κοινωνικό κόσμο.
Η ελληνική φιλοσοφία, ιατρική, τέχνη, εκπαίδευση και λογοτεχνία συναντήθηκαν με τις ρωμαϊκές παραδόσεις του δικαίου, της διοίκησης, της μηχανικής και των θεσμών.
ΒΥΖΑΝΤΙΟ — ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ
Στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, που αργότερα ονομάστηκε Βυζαντινή, η ελληνική γλώσσα και σημαντικό μέρος της αρχαίας ελληνικής γραμματείας συνέχισαν να μελετώνται, να αντιγράφονται και να μεταδίδονται.
Γενιές λογίων, εκπαιδευτικών και αντιγραφέων συνέβαλαν στη διατήρηση έργων της φιλοσοφίας, της ιατρικής, της ιστορίας και της επιστήμης.
Δεν ήταν απλώς φύλακες του παρελθόντος.
ΣΥΡΙΑΚΕΣ, ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΣΙΚΕΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ
Η μετάδοση συνέχισε μέσα από ακόμη περισσότερα δίκτυα.
Έργα της ελληνικής φιλοσοφίας, ιατρικής και επιστήμης μεταφράστηκαν σε συριακά και αραβικά.
Στη Βαγδάτη και σε άλλα μεγάλα πνευματικά κέντρα, μεταφραστές και λόγιοι διαφορετικών θρησκευτικών και πολιτισμικών καταβολών συμμετείχαν σε ένα εξαιρετικό μεταφραστικό και επιστημονικό εγχείρημα.
Δεν περιορίστηκαν στη διατήρηση παλαιότερων έργων.
Και δημιούργησαν νέα γνώση στην ιατρική, τα μαθηματικά, την οπτική, την αστρονομία και τη φιλοσοφία.
Την έκαναν μεγαλύτερη.
Η ΙΒΗΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ — ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Η Ιβηρική Χερσόνησος αποτέλεσε για αιώνες έναν ακόμη σημαντικό χώρο συνάντησης χριστιανικών, εβραϊκών και ισλαμικών πνευματικών παραδόσεων.
Κέντρα όπως το Τολέδο απέκτησαν ιδιαίτερη σημασία για τη μετάφραση έργων από τα αραβικά προς τα λατινικά και για την ευρύτερη κυκλοφορία της γνώσης στη δυτική Ευρώπη.
Αργότερα, η Ισπανία και η Πορτογαλία συμμετείχαν στη δημιουργία θαλάσσιων δικτύων που συνέδεσαν ηπείρους σε πρωτοφανή κλίμακα.
Αυτή η διαδικασία συνδέθηκε επίσης με κατακτήσεις, αποικιοκρατία, βία και τεράστιες ανατροπές για άλλους λαούς.
Η ιστορία της γνώσης δεν είναι πάντοτε μια ιστορία ειρηνικής προόδου.
ΙΤΑΛΙΑ — ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΝΕΑ ΣΥΝΘΕΣΗ
Η μεσαιωνική Δυτική Ευρώπη δεν είχε χάσει ολόκληρη την αρχαία παράδοση.
Όμως η πρόσβαση σε πολλά ελληνικά έργα ήταν περιορισμένη.
Μέσα από μεταφράσεις από τα αραβικά και τα ελληνικά, την επαφή με τον βυζαντινό κόσμο και την άφιξη ελληνικών χειρογράφων και λογίων, η μελέτη της αρχαιότητας διευρύνθηκε σημαντικά.
Στην Ιταλία, αυτή η διαδικασία συναντήθηκε με τον ουμανισμό, την τέχνη, την ανατομία, τα μαθηματικά και τη μελέτη της φύσης.
Η Αναγέννηση δεν υπήρξε απλώς επιστροφή σε έναν χαμένο κόσμο.
ΓΑΛΛΙΑ — ΛΟΓΟΣ, ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ
Στη Γαλλία, ο Διαφωτισμός έδωσε νέα ένταση στα ερωτήματα για τον λόγο, την ελευθερία, την εξουσία, την πολιτειότητα και τα δικαιώματα.
Οι εξελίξεις αυτές δεν προήλθαν από μία χώρα ή μία παράδοση.
Συναντήθηκαν με βρετανικές, αμερικανικές, κλασικές, ρωμαϊκές και άλλες πολιτικές και φιλοσοφικές επιρροές.
ΓΕΡΜΑΝΟΦΩΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ — ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ
Στον γερμανόφωνο κόσμο, η φιλοσοφία, η κλασική φιλολογία, η ιστορική έρευνα και το ερευνητικό πανεπιστήμιο δημιούργησαν νέες μορφές συστηματικής παραγωγής γνώσης.
Ο Kant, ο Hegel, ο Humboldt και πολλοί άλλοι επανεξέτασαν θεμελιώδη ερωτήματα για τη γνώση, την πραγματικότητα, την ιστορία και τον άνθρωπο.
ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ — ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑ
Η βρετανική παράδοση του εμπειρισμού και η ανάπτυξη επιστημονικών θεσμών συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη της νεότερης πειραματικής επιστήμης.
Η παρατήρηση συνδέθηκε όλο και περισσότερο με το πείραμα.
Οι υποθέσεις με την επαλήθευση.
Η γνώση με τη μέτρηση.
Η σύγχρονη επιστημονική μέθοδος δεν αποτελεί δημιούργημα ενός ανθρώπου ή ενός λαού.
ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ — ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΚΑ
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, κλασικές, ευρωπαϊκές και νεότερες πολιτικές παραδόσεις συνέβαλαν στη δημιουργία ενός νέου συνταγματικού πειράματος.
Αργότερα, πανεπιστήμια, εργαστήρια, ερευνητικά προγράμματα, επιχειρήσεις και τεχνολογικά οικοσυστήματα επέτρεψαν την εφαρμογή επιστημονικών ιδεών σε πρωτοφανή κλίμακα.
ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΕΝ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΑΞΟΝΑ
Η ανθρώπινη γνώση είναι ακόμη μεγαλύτερη από αυτή τη διαδρομή.
Η Ινδία ανέπτυξε θεμελιώδεις μαθηματικές, αστρονομικές, ιατρικές και φιλοσοφικές παραδόσεις.
Η Κίνα δημιούργησε ανεξάρτητες και εξαιρετικά σημαντικές επιστημονικές, τεχνολογικές και φιλοσοφικές παραδόσεις.
Άλλοι πολιτισμοί σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου ανέπτυξαν δικές τους μορφές γνώσης, παρατήρησης και τεχνολογίας.
Δεν χρειάζεται να κάνουμε ολόκληρη την ανθρώπινη ιστορία «ελληνική» για να αναγνωρίσουμε τη σημασία του Ελληνικού Κόσμου.
Το αντίθετο.
ΤΑ ΕΘΝΗ ΚΑΙ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Οι άνθρωποι είχαν συλλογικές, γλωσσικές, θρησκευτικές, πολιτικές και εθνοτικές ταυτότητες πολύ πριν από τη νεότερη εποχή.
Το σύγχρονο έθνος-κράτος και ο νεότερος εθνικισμός, όμως, απέκτησαν τη χαρακτηριστική σημερινή τους μορφή πολύ αργότερα, ιδιαίτερα από τα τέλη του 18ου και κατά τον 19ο αιώνα.
Οι σύγχρονοι χάρτες οργανώνουν τον κόσμο σε κυρίαρχα κράτη.
Είναι απαραίτητοι για να κατανοήσουμε τη σημερινή πολιτική πραγματικότητα.
Δεν μπορούν όμως να προβληθούν αναδρομικά πάνω σε χιλιάδες χρόνια ιστορίας.
Η Μίλητος μπορεί σήμερα να βρίσκεται στην Τουρκία και να αποτελεί ταυτόχρονα θεμελιώδη τόπο της αρχαίας ελληνικής πνευματικής ιστορίας.
Οι Συρακούσες μπορούν να αποτελούν μέρος της Ιταλίας και ταυτόχρονα μέρος της ιστορίας της Μεγάλης Ελλάδας.
Η Αλεξάνδρεια μπορεί να είναι αιγυπτιακή πόλη και ταυτόχρονα ένας από τους σημαντικότερους τόπους της ελληνιστικής ιστορίας.
Αυτές οι πραγματικότητες δεν ανταγωνίζονται η μία την άλλη.
Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑΔΑ
Η σύγχρονη Ελλάδα αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό κληρονόμο της ελληνικής γλώσσας, της ιστορικής μνήμης και της πολιτισμικής συνέχειας του Ελληνικού Κόσμου.
Δεν χρειάζεται όμως να ταυτιστεί γεωγραφικά με ολόκληρο τον ιστορικό Ελληνικό Κόσμο για να τιμήσει αυτή την κληρονομιά.
Η αναγνώριση ότι ο ελληνικός πολιτισμός αναπτύχθηκε μέσα σε ένα πολύ ευρύτερο δίκτυο ανθρώπων, τόπων και αλληλεπιδράσεων δεν μειώνει τη σύγχρονη Ελλάδα.
Η Ελλάδα μπορεί να τιμά την αφετηρία χωρίς να διεκδικεί την αποκλειστικότητα της διαδρομής.
Και μπορεί να αποτελεί έναν σύγχρονο φορέα μιας παράδοσης που εδώ και χιλιάδες χρόνια ξεπερνά γεωγραφικά σύνορα.
ΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ
Πίσω από τα ονόματα των πολιτισμών υπήρχαν άνθρωποι.
Αυτοί είναι οι πραγματικοί φύλακες της γνώσης.
Όχι επειδή την κράτησαν για τον εαυτό τους.
Η ΣΚΥΤΑΛΗ
Η σκυτάλη δεν ανήκει σε αυτόν που την κρατά.
Κάθε γενιά την παραλαμβάνει για λίγο.
Δεν στεκόμαστε λοιπόν στο τέλος της ιστορίας κοιτάζοντας τους ανθρώπους που προηγήθηκαν.
Και σήμερα, η σκυτάλη βρίσκεται στα χέρια της δικής μας γενιάς.
Το ερώτημα είναι:
Τι θα προσθέσουμε πριν την παραδώσουμε;
ΑΠΟ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Οι αρχαίοι στοχαστές αναζητούσαν αρχές και αιτίες.
Η σύγχρονη επιστήμη αναζητά μηχανισμούς που μπορούν να παρατηρηθούν, να μετρηθούν και να ελεγχθούν.
Οι αρχαίες έννοιες της ισορροπίας, της μεταβολής ή της σχέσης μέρους και συνόλου δεν ταυτίζονται με σύγχρονες έννοιες όπως η ομοιόσταση, η ανάδραση ή η βιολογία συστημάτων.
Ανάμεσά τους βρίσκονται περισσότεροι από δύο χιλιάδες χρόνια νέων ανακαλύψεων και τεράστιας επιστημονικής εξέλιξης από ανθρώπους ολόκληρου του κόσμου.
Υπάρχει όμως μια βαθύτερη πνευματική συνέχεια:
Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ
Η εξειδίκευση επέτρεψε στην επιστήμη να φτάσει σε πρωτοφανές βάθος.
Χωρίσαμε τη γνώση σε φυσική, χημεία, βιολογία, ιατρική, νευροεπιστήμη, ψυχολογία και αμέτρητες ειδικότητες για να μπορέσουμε να τη μελετήσουμε.
Η πραγματικότητα όμως δεν χωρίστηκε μαζί μας.
Το σώμα δεν γνωρίζει πού τελειώνει η μία ιατρική ειδικότητα και πού αρχίζει η άλλη.
Τα βιολογικά συστήματα αλληλεπιδρούν.
Το περιβάλλον επηρεάζει τη λειτουργία.
Η λειτουργία επηρεάζει την αντίληψη.
Και η αντίληψη επηρεάζει την ανθρώπινη εμπειρία.
Γι’ αυτό η σύγχρονη γνώση στρέφεται όλο και περισσότερο στη διεπιστημονικότητα και στη συστημική κατανόηση.
Τώρα μπορούμε να ξαναδούμε το σύνολο.
CONCEIVED IN GREECE™
Τι σημαίνει λοιπόν πραγματικά αυτό το όνομα;
Τιμά μια πνευματική παράδοση που αναπτύχθηκε στον Ελληνικό Κόσμο και ταυτόχρονα αναγνωρίζει όλους εκείνους που προηγήθηκαν, εκείνους που την επηρέασαν και εκείνους που αργότερα τη διατήρησαν, τη μετέφρασαν, την αμφισβήτησαν, τη διόρθωσαν, την εξέλιξαν και την έφεραν μέχρι τη δική μας εποχή.
Γι’ αυτό το Conceived in Greece™ δεν καθορίζεται από γεωγραφικά σύνορα.
Έχει μια αφετηρία.
ΕΝΑ ΟΡΑΜΑ ΕΝΩΣΗΣ
Δεν αναζητούμε ποιος «κατέχει» την ιστορία.
Αναζητούμε αυτό που μας συνδέει μέσα σε αυτήν.
Δεν προσπαθούμε να χωρίσουμε τους πολιτισμούς σε δημιουργούς και αποδέκτες.
Προσπαθούμε να κατανοήσουμε τις σχέσεις μεταξύ τους.
Γιατί πίσω από τις σημαίες, τα σύνορα και τις αυτοκρατορίες υπήρχαν πάντοτε άνθρωποι.
Υπήρξε μία από τις κινητήριες δυνάμεις του.
ΔΕΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΕ ΕΝΑΝ
Ο ελληνικός πολιτισμός δεν δημιουργήθηκε μέσα στην απομόνωση.
Γεννήθηκε και αναπτύχθηκε μέσα από την παρατήρηση, την αναζήτηση, τη δημιουργία και την ανταλλαγή.
Εξελίχθηκε μέσα σε ένα δίκτυο ανθρώπων και τόπων που σήμερα βρίσκονται σε διαφορετικά κράτη.
Και όταν οι αιώνες άλλαξαν, άλλοι άνθρωποι συνέχισαν τη διαδρομή.
Η γνώση που έφτασε μέχρι εμάς δεν είναι το έργο ενός λαού.
Είναι το αποτέλεσμα μιας ανθρώπινης αλυσίδας που διέσχισε πολιτισμούς, θρησκείες, γλώσσες, ηπείρους και χιλιετίες.
Η σύγχρονη Ελλάδα αποτελεί μέρος αυτής της συνέχειας.
Αλλά η ελληνική πνευματική κληρονομιά είναι μεγαλύτερη από τα σύνορα οποιουδήποτε σύγχρονου κράτους.
Γιατί τα σύνορα οργανώνουν κράτη.
Το Greek Principle™ δεν αποτελεί διεκδίκηση ιδιοκτησίας.
Αποτελεί αναγνώριση μιας αφετηρίας — και ταυτόχρονα αναγνώριση όλων εκείνων που επέτρεψαν στις ιδέες να συνεχίσουν τη διαδρομή τους.
Από την Αλεξάνδρεια στη Ρώμη.
Από την Κωνσταντινούπολη στη Βαγδάτη.
Από την Κόρδοβα και το Τολέδο στη Φλωρεντία.
Από το Παρίσι στο Λονδίνο και το Βερολίνο.
Και από εκεί σε έναν κόσμο στον οποίο η γνώση κυκλοφορεί πλέον ανάμεσα σε όλες τις ηπείρους.
Αλλά αυτές δεν είναι παρά ορισμένες από τις αμέτρητες διαδρομές της ανθρώπινης γνώσης.
Είναι η ιστορία ανθρώπων που κράτησαν τη γνώση ζωντανή ο ένας για τον άλλον.
Και σήμερα, η σκυτάλη βρίσκεται στα χέρια της δικής μας γενιάς.